PEMBEDAHAN CAESAREAN SELAMATNYA NYAWA

Oleh: Nik Hazlina Nik Hussain

Dalam keadaan tertentu, ada wanita yang tidak dapat melahirkan bayi menerusi proses biasa. Apabila hal ini berlaku, pembedahan Caesarean perlu dilakukan. Kaedah ini ialah pilihan terbaik bagi ibu dan bayi yang bakal dilahirkan.

Walaupun komplikasi kaedah ini empat kali proses kelahiran biasa, dalam keadaan tertentu, kaedah ini perlu dilakukan untuk menyelamatkan nyawa ibu dan anak yang berada di dalam kandungan. Risiko lain, seperti jangkitan kuman dan komplikasi yang berkaitan, lebih tinggi berbanding dengan bersalin secara biasa.

Bagi ibu yang menghidap penyakit tertentu, pembedahan Caesarean mungkin tidak dapat dielakkan. Sebagai contohnya, penyakit praeklampsia yang teruk ketika hamil atau keadaan bayi yang tidak sihat di dalam kandungan. Dalam hal ini, jika proses kandungan diteruskan hingga sembilan bulan, kesihatan ibu dan anak mungkin berisiko. Oleh sebab itu, pembedahan Caesarean perlu dilakukan. Pembedahan Caesarean ialah pembedahan yang melibatkan beberapa lapisan pada dinding abdomen wanita. Lapisan kulit, lapisan otot dan dinding rahim dibuka untuk membolehkan bayi dilahirkan menerusi pembedahan ini.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Ogos 2018.

RAWAT ASMA CEGAH KEMATIAN

Oleh: Nurashikin Mohammad

Asma satu daripada penyakit organ paru-paru yang biasanya dihidapi oleh kanak-kanak. Walau bagaimanapun, orang dewasa juga tidak terkecuali daripada menghidapi penyakit ini. Penyakit asma biasanya dikenali sebagai lelah dalam masyarakat Melayu. Namun begitu, terma ini tidak tepat untuk menggambarkan penyakit ini.

Yang sebenarnya, asma ialah penyakit radang sistem pernafasan yang kronik (berpanjangan) yang menyebabkan salur pernafasan bengkak dan sempit, kemerahan, menghasilkan cairan lendir (mukus) dan hipersensitif. Radang ini berlaku disebabkan oleh sel yang membebaskan bahan perantara aktif ke dalam salur pernafasan.

Ada banyak faktor penyebab asma dan serangan akut yang menyebabkan pesakit sukar bernafas. Secara biasanya, asma ialah penyakit yang berkaitan dengan sejarah keluarga yang kuat, sama ada ahli keluarga menghidap asma, alergi, radang kulit (ekzema) dan resdung (rinitik alahan). Kanak-kanak yang pernah mengalami demam jerami juga berisiko untuk menghidap asma berbanding dengan kanak-kanak lain.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Ogos 2018.

Posted in: Kesihatan

AIDS KUCING BAHAYA

Oleh: Azri Adzhar

Bagi pemilik kucing, pasti banyak yang tidak mengetahui bahawa kucing juga terkesan dengan virus yang menyebabkan penyakit kurang daya tahan, sama seperti virus AIDS manusia. Walau bagaimanapun, kuman penyebabnya, iaitu virus kurang daya tahan kucing atau feline immunodeficiency virus (FIV), berlainan spesies dan spesifik kepada kucing. Kucing tidak dapat dijangkiti HIV daripada manusia dan manusia juga tidak dapat dijangkiti oleh FIV menerusi hubungan atau sentuhan dengan kucing yang dijangkiti.

Seperti AIDS, FIV menyerang sistem imun dan menyebabkan kucing mudah diserang oleh pelbagai jangkitan. Kucing yang diserang oleh FIV mungkin kelihatan normal dalam tempoh bertahun-tahun. Namun begitu, kucing ini akhirnya merana disebabkan oleh kekurangan daya tahan imun. Apabila menghidap AIDS, kuman yang biasa, seperti bakteria, virus, protozoa dan fungus yang ada di sekitaran mengambil kesempatan dan menyebabkan berlakunya penyakit yang serius. Tempoh masa kemandirian kucing yang dijangkiti oleh FIV pula dianggarkan lebih kurang lima tahun.

Berdasarkan kajian, didapati bahawa prevalens FIV dalam kalangan kucing sihat adalah antara 3% – 7%. Kadar ini meningkat dalam kucing yang berpenyakit atau berisiko terjangkit, iaitu antara 15% – 20%. FIV diklasifikasikan dalam kumpulan lentivirus dan retrovirus. Ciri lentivirus ialah tindakannya perlahan, tetapi berpotensi membunuh. FIV berada dalam keluarga virus yang sama seperti virus kurang daya tahan manusia (HIV).

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Ogos 2018.

Posted in: Sains Veterinar

GELOMBANG OTAK MANUSIA ISTIMEWA

Oleh: Nurfateh Hamzah dan Sharifah Aida Shekh Ibrahim

Gelombang otak mula dikaji pada tahun 1875 oleh Richard Caton, ahli sains British, yang berumur 33 tahun. Kajian penyelidikan gelombang otak ini hanya dilakukan terhadap haiwan. Pada tahun 1912, data gelombang otak haiwan berjaya divisualisasikan oleh Pravdich-Neminski, ahli fisiologi Rusia, dengan menggunakan elektroserebrogram.

Seiring dengan perkembangan teknologi, pada tahun 1924, Hans Berger, ahli psikiatri Jerman, melakukan penyelidikan gelombang otak pertama terhadap manusia. Beliau mencipta alat untuk merekodkan gelombang otak dengan menggunakan elektrod yang dilekatkan pada kulit kepala yang dikenali sebagai elektroensefalogram (EEG).

Gelombang otak pertama yang dikenal pasti olehnya ialah gelombang alfa, iaitu pada frekuensi 10 Hz. Yang seterusnya, beliau berjaya menemukan gelombang otak pada frekuensi antara 15–20 Hz yang dikenali sebagai gelombang beta. Selepas penyelidikan ini, bermulalah evolusi penyelidikan dalam bidang neurologi.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Ogos 2018.

Posted in: Sains Neuron

AWASI HERNIA

Oleh: Rehanah Mohd. Zain

Hernia berlaku apabila isi pada rongga badan tersembul keluar dari kawasan yang sepatutnya. Secara biasanya, hernia berlaku pada bahagian usus atau tisu lemak di abdomen, yang mengelilingi bahagian dalam membran nipis yang menggarisi bahagian
dalam rongga. Pada tempat yang berlakunya hernia ini, salur darah menyempit, serta bekalan darah ke bahagian ini tersekat dan tidak mengalir dengan lancarnya.

Dianggarkan bahawa antara 800 hingga 1000 lelaki dalam sejuta menghidap penyakit hernia tidak langsung (hernia kongenital). Hernia langsung pula kebanyakannya dihidapi oleh lelaki yang berumur dalam lingkungan antara 40-an hingga 60-an. Lelaki berisiko untuk menghidap hernia 10 peratus lebih tinggi berbanding dengan wanita.

Contoh hernia yang dihidapi oleh pesakit ialah hernia inguinal. Sebanyak 75% hernia adalah daripada jenis ini. Kekerapan hernia inguinal ini pada lelaki 25 kali wanita. Hernia femoral pula biasanya berlaku pada wanita dan lebih berisiko untuk tidak bersifat pasang surut tak terturunkan yang tidak dapat ditolak masuk semula. Hernia hirisan pula berlaku pada kadar antara 2% – 10% sahaja yang memerlukan pembedahan abdomen. Selain itu, ada juga hernia epigastrik, hernia insisional dan hernia umbilikal yang terjadi pada sekitar usus.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Ogos 2018.

Posted in: Sains Perubatan

RABUN DEKAT BOLEH DICEGAH

Oleh: Rehanah Mohd. Zain

Rabun dekat ialah gangguan pada lensa atau kornea matayang menyebabkan individu tidak berupaya untuk melihatsesuatu objek dekat dengan jelasnya atau objek kelihatankabur. Namun begitu, biasanya orang yang mengalami rabundekat dapat melihat objek yang jauh dengan jelasnya.

Rabun dekat juga dikenali sebagaihiperopia atau hipermetropia, sertasering dikaitkan dengan masalahpembiasan. Bagi mata yang mengalamihipermetropia, cahaya yang sepatutnyadipantulkan tepat pada retina (lapisanmata yang sensitif terhadap cahaya)terpantul di belakang retina. Oleh sebabitu, pelihatan jarak dekat menjadi kabur.

Rabun tua juga boleh menyebabkanseseorang itu tidak dapat melihat dalamjarak yang dekat. Rabun tua ini bolehdiatasi dengan penggunaan cerminmata. Cara ini selamat dan menjadipilihan ramai. Cermin mata untukmerawat rabun tua boleh didapati dalambentuk cermin mata baca, dua lapis(bifokal) atau banyak lapis (multifokal).
Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.
Posted in: Kesihatan

AIR KETUBAN SEMASA HAMIL PENTING

Oleh: Nik Hazlina Nik Hussain

Air ketuban atau cecair amniotik ialah cecair yang ada di keliling bayi yang sedangmembesar dan berperanan penting ketika hamil. Air ketuban terdiri daripada 98% air dan2% bahan elektrolit, protein, karbohidrat, lemak, fosfolipid, urea, hormon (gonadotrofinkorion manusia, laktogen plasenta manusia, estrogen, progesteron, prolaktin), enzim, pigmendan sel janin, seperti rambut dan verniks kaseosa.

Sepanjang sembilan bulan bayiberada di dalam rahim ibunya, cecairyang dikenali sebagai air ketubanini mengelilingi dan melindungi bayidaripada pelbagai masalah. Airketuban ini bertindak seperti kusyenyang melindungi bayi daripadatrauma, hentakan dan gegaran, sertamenghalang tali pusat bayi daripadamemberikan tekanan, seterusnyamengurangkan bekalan oksigen kepadabayi.

Selain itu, air ketuban juga membantu memastikan suhu yang bersesuaian di dalam rahim, melindungi bayi daripada jangkitan, memberikan ruang kepada bayi untuk bergerak dengan aktifnya, membantu membina tulang dan otot bayi, membantu perkembangan sistem penghadaman atau pencernaan dan membantu sistem pernafasan bayi. Hal ini dikatakan demikian kerana bayi menghadamkan makanan dan bernafas menerusi paruparunya. Oleh sebab itu, air ketuban ini amat penting kepada bayi yang berada di dalam kandungan.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

SIATIKA MASALAH SARAF

Oleh: Rehanah Mohd. Zain

Istilah siatika digunakan untuk menggambarkan radikulopati yang berlaku apabila satu atau lebih saraf yang membentuk saraf siatika besar terganggu atau terasa mencubit. Siatika merujuk kesakitan yang menyerap di sepanjang saraf siatika dan biasanya dirasai pada bahagian pinggul, belakang betis dan kaki sehingga jari-jemari kaki. Secara biasanya lagi, siatika hanya menjejaskan satu bahagian badan daripada pinggul sehingga bawah kaki.

Lebih kurang antara 15% – 40% orang mengalami siatika, seterusnya terjejas kualiti kehidupannya. Keadaan ini jarang-jarang berlaku pada orang dewasa yang umurnya kurang daripada 20 tahun, sebaliknya meningkat apabila usia meningkat daripada 40-an, 50-an dan 60-an. Orang yang banyak melakukan aktiviti gerakan fizikal dalam pekerjaan, seperti pekerja kontrak rumah, tukang kayu dan tukang potong rumput, mudah mengalami siatika berbanding dengan orang yang bekerja di pejabat yang gerakannya terbatas.

Siatika berlaku disebabkan oleh cakera lumbar hernia, penyakit cakera degenaratif, spondilolistesis istmik dan stenosis tulang belakang lumbar dan sindrom piriformis.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Jun 2018.

Posted in: Kesihatan

LIMA FASA KEHILANGAN

Oleh: Wan Nur Amirah Wan Mothar

Kematian bukan suatu yang asing dalam kehidupan manusia.Semua hidupan pasti mati. Namun begitu, manusia hampirtidak diajar tentang pengurusan berita kematian, seperticara untuk menghadapinya. Pada tahun 1969, doktor psikiatri dariSweden, Elisabeth Kubler-Ross, mengetengahkan isu ini kepadadunia menerusi Model Kubler-Ross.

Lima fasa kehilangan atau dikenali sebagai Model Kubler-Ross ini terdiri daripada penafian, kemarahan, perundingan, kemurungan dan penerimaan. Elisabeth diinspirasikan oleh pesakitnya yang rata-ratanya tenat dan mencatatkan lima fasa ini dalam bukunya, On Death and Dying.

Lima fasa ini bukan langkah atau kaedah untuk mengatasi kehilangan orang yang tersayang, tetapi aturan reaksi normal yang dapat dilihat apabila seseorang itu bakal atau telah kehilangan orang yang disayanginya. Menerusi Model Kubler-Ross ini, seseorang itu dapat membantu mengurangkan dan memahami sahabat yang mengalami fasa kehilangan

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Jun 2018.

SAMPAR AYAM BOLEH DICEGAH

Oleh: Azri Adzhar

Penyakit sampar ayam dikenali dengan pelbagai nama,seperti tetelo, penyakit Ranikhet, Newcastle (ND), FowlPest atau Pseudo Fowl Plague. Walaupun berkaitandengan ayam, hampir semua spesies unggas, sepertiitik, angsa, ayam belanda, kuang, merak dan burung liar,rentan terhadap penyakit ini walaupun sedikit sahaja yangmenunjukkan gejala klinikal.

Penyakit sampar ayam direkodkan kali pertama daripada wabak yang berlaku di Pulau Jawa pada tahun 1926. Setelah itu, penyakit ini merebak di serata dunia. Dari segi ekonomi, sampar ayam penyakit paling utama dalam industri ternakan ayam. Beban dan kerugian yang terpaksa ditanggung oleh penternak ayam dari segi langkah kawalan dan pencegahan adalah besar. Secara tidak langsung, penyakit ini menjejaskan reputasi negara yang mengeksport ayam dan produknya.

Hal ini dikatakan demikian kerana serangan virus sampar ayam menyebabkan kematian populasi ayam yang banyak dalam tempoh yang singkat dan menjadi ancaman bagi negara pengimport. Negara yang terjejas disebabkan oleh penyakit ini diletakkan dalam kategori berisiko. Selain itu, hasilan daripada industri ini dikenakan saringan keselamatan kesihatan haiwan atau dilarang untuk diimport.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Jun 2018.

Posted in: Sains Veterinar