KHASIAT CUKA MERENTAS ZAMAN

Oleh: Noor Laili Mohamed

Cuka yang berasal daripada kata Perancis, iaitu “Vin Aigre” yang bermaksud anggur masam lebih dikenali penggunaannya sebagai bahan dalam masakan sejak zaman-berzaman. Namun begitu, yang sebenarnya, bahan penyedap rasa masakan ini juga mempunyai kegunaan yang begitu meluas dan khasiat yang tidak terhingga. Tidak sekadar menghiasi dunia kulinari atau memberikan rasa kepada hidangan di meja makan, cuka juga digunakan dalam bidang perubatan, ketenteraan, perkilangan dan pembersihan.

Cuka ialah cecair yang mengandungi asid asetik (CH3COOH) yang dihasilkan menerusi proses fermentasi atau penapaian etanol oleh bakteria. Ada dua kaedah penghasilan cuka secara komersial, iaitu proses fermentasi segera dan proses fermentasi lambat.

Menerusi proses fermentasi segera, ibu cuka, seperti kultur bakteria, digunakan pada sumber cecair. Setelah itu, udara ditambah menerusi sistem pam venturi atau turbin. Hal ini dilakukan untuk menggalakkan proses pengudaraan, seterusnya membolehkan proses penapaian berlaku lebih pantas. Cuka dapat dihasilkan dalam tempoh antara 20 jam hingga tiga hari.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Dewan Kosmik Oktober 2018.

Posted in: Sains Pemakanan

SARAPAN CEGAH PENYAKIT

Oleh: Mohd. Faizal Mat Salleh

Pengambilan sarapan ialah amalan rutin bagi sesetengah orang. Amalan ini dilakukan pada setiap pagi dan sebelum memulakan sesuatu urusan, seperti belajar atau bekerja. Namun begitu, bagi sesetengah orang, bersarapan bukanlah suatu kewajipan. Malah, ada juga orang yang tidak bersarapan kerana bukan suatu amalan atau budaya bagi dirinya.

Yang sebenarnya, pengambilan sarapan ialah pemula aktif bagi metabolisme untuk membantu membakar kalori di dalam badan sepanjang hari. Sarapan juga membekalkan tenaga dan nutrien yang diperlukan oleh badan untuk melakukan urusan harian, selain membantu seseorang itu untuk fokus di tempat kerja atau sekolah. Oleh hal yang demikian, sarapan ialah suatu hidangan yang tidak sepatutnya dipandang ringan pada setiap hari.

Banyak kajian mendapati bahawa sarapan baik untuk kesihatan. Antaranya termasuklah meningkatkan ingatan dan tumpuan, menurunkan tahap kolesterol jahat, iaitu lipoprotein berketumpatan rendah (LDL) di dalam darah, serta mengurangkan risiko penyakit diabetes, penyakit jantung dan lebihan berat badan.

Sarapan tidak boleh diambil dalam kuantiti yang banyak.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Dewan Kosmik September 2018.

Posted in: Sains Pemakanan

PEMAKANAN KANAK-KANAK PWS

Oleh: Norsahidah Mod Yusof

Sindrom prader willi (PWS) ialah sindrom genetik yang memberikan kesan buruk kepada kebanyakan tubuh badan. Ketika bayi, keadaan ini dikenali sebagai tonus otot yang lemah. Bayi ini mengalami masalah untuk makan dan pertumbuhan tubuh badannya terbantut.

Pada waktu kanak-kanak, penghidap sindrom ini mengalami masalah untuk mengawal selera makan sehingga menyebabkannya obesiti. Jika masalah obesiti ini tidak dibendung sejak awal, pesakit ini menghidap penyakit kencing manis, kolesterol tinggi, masalah jantung dan darah tinggi pada usia yang sangat muda. Kanak-kanak ini juga mengalami masalah dalam pelajaran.

Ciri tambahan bagi kanak-kanak PWS ialah dahi yang sempit, mata berbentuk badam, kedudukan yang pendek, serta tapak kaki dan tangan yang kecil. Sesetengah pesakit yang menghidap sindrom ini mempunyai kulit yang sensitif, gigi yang rapuh, rambut yang berwarna perang dan alat kelamin yang kurang berkembang.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Jun 2018.

Posted in: Sains Pemakanan

PENGURUSAN PEMAKANAN BULAN RAMADAN

Bulan Ramadan ialah bulan yang mampu mendidik umat Islam untuk mengamalkan pemakanan yang baik.
Islam juga menghalang pembaziran dan tindakan yang memudaratkan tubuh badan. Oleh sebab itu, setiap umat Islam perlu memilih dan mengamalkan pemakanan sihat untuk melancarkan amalan ibadat sepanjang berpuasa.
Makanan yang diambil oleh umat Islam perlu berasal daripada sumber yang halal. Dalam masa yang sama, ada halangan dalam pengambilan bangkai, darah, daging khinzir serta binatang yang disembelih dengan menyebut nama selain daripada Allah SWT. Rasulullah SAW turut menganjurkan amalanmembaca Bismillah dan makan dengan menggunakan tangan kanan.
Secara saintifiknya, amalan memakan makanan dengan menggunakan tangan dianjurkan oleh Islam kerana adanya rangsangan enzim pencernaan apabila bahagian celah jari dijilat. Hal ini mampu menggalakkan proses pergerakan (peristalsis) usus.
Larangan memakan daging khinzir pula disebabkan oleh beberapa faktor. Antaranya termasuklah adanya sejenis cacing pita dalam usus khinzir yang tidak musnah, walaupun berada pada tahap keasidan yang tinggi, tekanan daripada geseran pada sepanjang salur pemakanan dan suhu metabolik tubuh yang sedikit tinggi dikenakan terhadap cacing pita ini.
___

Rencara ini dipetik daripada Dewan Kosmik Mei 2017.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Sains Pemakanan

KURMA PELBAGAI KHASIAT

Buah kurma atau tamar menjadi pilihan pada bulan Ramadan disebabkan oleh kebaikannya dari segi kesihatan. Berdasarkan laporan oleh Lembaga Pentadbiran Ekonomi dan Statistik di Jabatan Pertanian Kerajaan Arab Saudi, kerajaan melaksanakan banyak projek yang berkaitan dengan perkebunan, pemeliharaan, peningkatan hasil pengeluaran dan kualiti penghasilan kurma.

Kurma tidak dihinggapi kuman, mikrob, bakteria dan serangga, tidak ditelan oleh ameba, selain membunuh kuman yang menyerang manusia. Kurma juga sangat sesuai dimakan oleh angkasawan.
Di samping itu, kurma mengandungi zat penguat rahim yang mampu memperkuat otot rahim pada bulan akhir menjelang kelahiran sehingga memudahkan proses kelahiran. Kurma juga mampu membersihkan usus besar dan menstabilkan tekanan darah. Buah ini turut mengandungi kadar gula yang sederhana dan vitamin, seperti A, B1, B2 dan D.
Selain itu, kurma ialah sumber tenaga. Vitamin A yang ada pada kurma membantu menyembuhkan penyakit rabun mata. Kurma juga membantu menegangkan anggota tubuh yang mengalami ketegangan dan jiwa yang tidak stabil. Kandungan vitamin B pada kurma membantu menguatkan otot tubuh, menyembuhkan penyakit hati dan penyakit kuning.

Rencara ini dipetik daripada Dewan Kosmik Mei 2017.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Sains Pemakanan

PEMAKANAN BAGI DIET RENDAH KOLESTEROL DAN LEMAK

Lemak satu daripada sumber tenaga paling tinggi dalam tubuh badan manusia. Oleh sebab itu, lemak hanya boleh diambil dalam kuantiti yang sedikit kerana pengambilan lemak yang berlebihan membahayakan tubuh badan.

Ada tiga bahagian lemak, iaitu lemak tepu, lemak tidak tepu dan lemak trans. Lemak tepu lemak yang ada pada sumber haiwan dan tumbuhan. Pengambilan lemak tepu yang berlebihan dapat meningkatkan aras kolesterol dalam darah. Antara sumber lemak tepu termasuklah mentega, minyak sapi (Ghee), lemak haiwan, santan, krimer dan susu penuh krim.

Lemak tak tepu pula lemak yang membantu menurunkan aras kolesterol dalam darah. Lemak ini tidak sesuai digunakan untuk menggoreng (goreng jeluk) kerana penggunaan lemak tak tepu pada suhu yang tinggi menyebabkan lemak tak tepu bertukar menjadi lemak trans. Jika lemak tak tepu bertukar menjadi lemak trans, paras kolesterol dalam darah meningkat dan dapat membahayakan tubuh badan.

Rencara ini dipetik daripada Dewan Kosmik Mac 2017.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Sains Pemakanan

DI BALIK KEBAIKAN SOYA

Soya diuar-uarkan sebagai makanan yang kaya protein dankaya asid lemak tidak tepu yang mampu mengurangkanrisiko penyakit jantung dan mencegah kanser payudara. Secara hakikatnya, soya ialah bahan buangan daripada proses pengekstrakan minyak soya. Berdasarkan sejarah, kacang soya hanya digunakan sebagai kaedah biologi untuk mengembalikan khasiat nitrogen pada tanah di Asia pada zaman dahulu.

Soya dikategorikan sebagai makanan untuk manusia setelah melalui proses penapaian. Hal ini bermaksud tempe dan kicap soya ialah makanan berkhasiat kerana melalui proses penapaian. Walau bagaimanapun, kebaikan kicap soya masih diragukan kerana kandungan pewarna, pengawet dan garam terlalu tinggi. Natto, sejenis makanan Jepun dan mito (makanan bagi penduduk Hong Kong) juga diperoleh daripada soya menerusi proses penapaian.

Secara definisinya, penapaian ialah proses yang melibatkan penukaran bentuk bahan makanan yang melibatkan mikroorganisma (selalunya yis). Menurut ahli sains Jepun, soya dikategorikan sebagai racun jangka panjang kerana pengubahsuaian genetik yang dilakukan terhadapnya. MONSANTO (syarikat multinasional pertanian bioteknologi) mengawal hampir 90 % genetik semua biji benih tanaman. Hampir 95 % biji benih soya menjalani proses pengubahsuaian genetik. Soya juga satu daripada makanan yang sangat tinggi dicemari oleh pestisid (racun perosak).

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik, Disember 2016.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Sains Pemakanan

GANDUM MAKANAN ALTERNATIF PESAKIT DIABETIS

Jumlah pesakit diabetes makin bertambah disebabkan oleh gaya hidup yang tidak sihat, pemakanan dan genetik. Diabetes dapat menyumbang pelbagai penyakit, seperti kerosakan buah pinggang, masalah penglihatan dan pembuangan organ.

Ada kes pesakit yang ditetapkan temu janji untuk menjalani pembedahan pembuangan organ mengalami perubahan mendadak sehingga menyebabkan organnya tidak perlu dibuang. Setelah dianalisis, didapati bahawa pesakit mengawal pemakanannya sebelum pembedahan.
Antara makanan yang terbaik sebagai alternatif bagi nasi untuk pesakit diabetes termasuklah tepung gandum. Gandum dapat dijadikan sebagai satu daripada pengganti nasi yang baik kerana 100 gram gandum mengandungi 3.1 mg zat besi dan 36 mg kalsium dengan jumlah glukosa yang rendah.
Gandum ialah sumber karbohidrat seperti nasi, tetapi kaedah penghasilan tepung gandum menyebabkan kandungan glutennya tinggi berbanding dengan nasi. Tepung roti mempunyai kandungan gluten yang tinggi, iaitu antara 12 % hingga 14 % dan mempunyai kekuatan anjal yang memegang bentuk dengan baik apabila dibakar. Tepung kek mempunyai kandungan gluten yang lebih rendah.
___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik, November 2016.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Sains Pemakanan

Produk Herba Makanan atau Ubat?

Oleh Chua Hun Pin

Makanan sering dikaitkan dengan tahap kesihatan manusia. Hal ini selari dengan falsafah asas yang dilafazkan oleh Hippocrates pada tahun 400 SM, iaitu “Biarkan makanan menjadi ubat dan ubat menjadi makanan”. Falsafah makanan sebagai ubat dijadikan asas bagi pembangunan produk makanan yang berunsurkan penjagaan kesihatan atau nutraseutikal pada zaman moden ini.

Tumbuhan herba mengandungi pelbagai jenis bahan fitokimia aktif yang merangkumi metabolit sekunder, seperti flavonoid, alkaloid, glikosida dan steroid. Oleh sebab itu, lazimnya tumbuhan herba digunakan sebagai ramuan utama dalam pembangunan produk makanan dan produk farmaseutikal.

Menurut Pentadbiran Makanan dan Ubat Amerika Syarikat (USFDA), makanan ditakrifkan sebagai bahan yang digunakan secara asasnya untuk memperoleh rasa, aroma dan khasiat zat makanan. Apabila produk herba disediakan dalam bentuk makanan, ramuan herba ditambah hanya sebagai perasa atau rempah bagi menambahkan aroma.

Dalam konteks ini, ramuan herba tidak digunakan sebagai terapeutik dan dirujuk sebagai ramuan botani. Produk hasilan pula dirujuk sebagai produk botani. Di Malaysia, produk makanan dikawal di bawah Akta Makanan dan Peraturan-peraturan oleh Bahagian Kawalan Mutu Makanan (BKMM).

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Bil 6 2015.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Sains Pemakanan

Vitamin E Banyak dalam Minyak Sawit

Oleh RAMLAN ABD. WAHAB

VITAMIN E antioksidan yang wujud secara semula jadi dan boleh didapati dalam pelbagai jenis tumbuh-tumbuhan. Sehingga kini terdapat dua jenis Vitamin E, iaitu tokoferol dan tokotrienol. Setiap jenis itu pula wujud dalam empat isomer yang berlainan struktur molekulnya, iaitu alfa, beta, gama dan delta. Dalam alam semula jadi, tumbuh-tumbuhan yang berbeza mengandungi setiap isomer dengan kuantiti yang berbeza atau mungkin tidak mengandungi kesemua isomer itu.
Tokoferol (yang lebih dikenali sebagai Vitamin E yang dijual sebagai makanan tambahan kesihatan di pasaran) boleh diperoleh dengan banyak daripada minyak bijirin, seperti minyak soya, kanola dan minyak bunga matahari, manakala tokotrienol banyak terdapat dalam minyak sawit dan minyak sekam padi.
Minyak sawit (yang diperoleh daripada pokok kelapa sawit, Elaeis guineensis) mengandungi lebih kurang 75 peratus alfa, gama dan delta tokotrienol serta hanya 25 peratus alfa-tokoferol. Berbanding dengan yang lain, kuantiti gama-tokotrienol paling banyak dalam minyak sawit.
Sejak lebih daripada 30 tahun yang lalu, banyak kajian dijalankan di seluruh dunia untuk menyelidik kepentingan dan manfaat Vitamin E dalam minyak sawit kepada kesihatan dan keselesaan hidup manusia. Walaupun kebanyakan kajian masih pada peringkat ujian percubaan menggunakan haiwan di makmal, kebanyakan penemuannya adalah positif kepada rumusan bahawa Vitamin E dalam minyak sawit memberikan banyak manfaat kepada kesihatan manusia.

____

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Ogos 2012.

Posted in: Sains Pemakanan