PADI SINARAN GAMA

Oleh ABDUL RAHIM HARUN dan ABDULLAH MD ZAIN

MUTASI didefinisikan sebagai perubahan yang berlaku dalam unsur warisan atau genetik yang menyebabkan berlaku perubahan sifat luaran (morfologi atau fenotip) suatu organisma. Mutasi berlaku secara semula jadi atau aruhan menggunakan agen mutasi.

Agen mutasi terbahagi kepada dua, iaitu kimia dan fizikal. Contoh agen mutasi kimia ialah etil metil sulfonat (EMS) dan agen mutasi fizikal ialah sinaran mengion, seperti sinaran gama, beta, dan neutron. Sinaran gama diperoleh daripada sumber radioaktif, seperti kobalt 60 dan sesium 137.

Terdapat dua jenis sinaran yang mengaruh mutasi dalam tumbuhan, iaitu sinaran akut dan kronik. Sinaran akut didefinisikan sebagai sinaran yang diberikan dalam jumlah dos yang tinggi dalam masa yang singkat. Sinaran kronik pula ialah sinaran yang diberikan dalam jumlah dos yang rendah dalam masa yang lama (hari, minggu, bulan, dan tahun). Sinaran akut diperoleh daripada alat yang dikenali sebagai Sel Gama. Sinaran kronik pula diperoleh daripada kemudahan sinaran yang terdapat di nuklear, iaitu rumah tanaman Gama.

Proses mutasi aruhan dapat dilakukan melalui pendedahan organ tumbuhan, seperti benih atau entiti biologi kepada sinaran mengion. Sinaran gama mempunyai tenaga disebabkan oleh perlakuan zarah yang dikenali sebagai foton yang menembusi tisu sel sehingga kepada unsur warisan, iaitu kromosom dalam sel nuklear menyebabkan berlaku perubahan secara fizikal.

Perubahan (aberasi) kromosom berlaku dalam pelbagai bentuk, iaitu retakan, buang, translokasi, dan sebagainya. Perubahan juga berlaku pada gen atau jujukan asid deoksiribonukleik (DNA) yang menyebabkan perubahan informasi dalam penghasilan protein yang membentuk sifat luaran suatu organisma atau tumbuhan. Sebagai contoh, suatu tanaman yang dahulunya rentan pada penyakit yang ditentukan oleh gen dominan, apabila berlaku mutasi dalam gen atau jujukan DNA kepada gen resesif, bertukar kepada rintang penyakit

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Oktober  2012.

Posted in: Fokus, Utama

Sensor Optik Tanah Runtuh

Oleh MOHD. KAMIL ABD RAHMAN
KEJADIAN tanah runtuh sering mengakibatkan kehilangan nyawa dan kemusnahan harta benda. Keruntuhan tanah sering dikaitkan dengan kecerunan bukit yang berbahaya dan kerap berlaku semasa hujan turun dengan lebat pada jangka masa yang lama. Struktur bukit, komposisi tanah, penutupan permukaan tanah serta sudut kecuraman cerun bukit turut menjadi faktor penentu paras risiko keruntuhan tanah bukit.
Contohnya, kejadian tanah runtuh di Rumah Anak Yatim Hidayah, Madrasah al-Takwa, Jalan FELCRA Semungkis, Batu 14, Hulu Langat, berhampiran Kajang, pada pukul 2.30 petang, 21 Mei 2011. Kecerunan bukit yang curam, sama ada secara semula jadi atau hasil perbuatan manusia terdedah pada risiko tanah runtuh.
Agensi kerajaan dan bukan kerajaan melaksanakan inisiatif untuk membuat kajian dengan memasang sistem pengesan gerakan tanah di cerun bukit di kebanyakan kawasan berisiko tinggi di seluruh negara. Pelbagai sistem dan sensor diguna pakai di cerun bukit dan antara sistem termaju termasuklah sistem sensor optik. Sistem ini mempunyai kelebihan dari segi pencerapan dan pengumpulan data selain bersaiz kecil, bebas gangguan gelombang radio elektromagnet, sangat ringan, tiada berlaku hakisan dan mempunyai jangka hayat yang tinggi.  Sistem sensor gerakan tanah di cerun bukit, lazimnya berfungsi mengesan tanda awal pergerakan kecil di cerun dan seterusnya memproses maklumat untuk mengeluarkan amaran awal kepada pengguna.

KEJADIAN tanah runtuh sering mengakibatkan kehilangan nyawa dan kemusnahan harta benda. Keruntuhan tanah sering dikaitkan dengan kecerunan bukit yang berbahaya dan kerap berlaku semasa hujan turun dengan lebat pada jangka masa yang lama. Struktur bukit, komposisi tanah, penutupan permukaan tanah serta sudut kecuraman cerun bukit turut menjadi faktor penentu paras risiko keruntuhan tanah bukit. Contohnya, kejadian tanah runtuh di Rumah Anak Yatim Hidayah, Madrasah al-Takwa, Jalan FELCRA Semungkis, Batu 14, Hulu Langat, berhampiran Kajang, pada pukul 2.30 petang, 21 Mei 2011. Kecerunan bukit yang curam, sama ada secara semula jadi atau hasil perbuatan manusia terdedah pada risiko tanah runtuh. Agensi kerajaan dan bukan kerajaan melaksanakan inisiatif untuk membuat kajian dengan memasang sistem pengesan gerakan tanah di cerun bukit di kebanyakan kawasan berisiko tinggi di seluruh negara. Pelbagai sistem dan sensor diguna pakai di cerun bukit dan antara sistem termaju termasuklah sistem sensor optik. Sistem ini mempunyai kelebihan dari segi pencerapan dan pengumpulan data selain bersaiz kecil, bebas gangguan gelombang radio elektromagnet, sangat ringan, tiada berlaku hakisan dan mempunyai jangka hayat yang tinggi.  Sistem sensor gerakan tanah di cerun bukit, lazimnya berfungsi mengesan tanda awal pergerakan kecil di cerun dan seterusnya memproses maklumat untuk mengeluarkan amaran awal kepada pengguna.

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Ogos 2012.

Posted in: Fokus, Utama

Inovasi Perlindungan Sinaran Imbasan CT

Oleh METDAHIE BUJANG dan SITI FARIZWANA MOHD. RIDZWAN

PENGGUNAAN mesin radiografi dalam bidang perubatan di Amerika Syarikat bermula pada tahun 1974.Kemajuan teknologi komputer yang pesat mempengaruhi perkembangan dalam pembangunan mesin ini kepada yang lebih tinggi keupayaannya, iaitu membentuk gambar tiga dimensi, menyebabkan mesin ini tidak sesuai dikenali sebagai CAT.
Sebutan seperti “CT Scan” atau Imbasan CT, radiografi biasa, fluoroskopi dan angiografi semuanya melibatkan penggunaan sinar-X. Oleh sebab CT merupakan radas sinaran yang paling canggih dalam pengimejan perubatan, secara tidak langsung mempengaruhi orang awam mahupun pengendali menggunakan sebutan “Scan” untuk mesin ini.
Kecanggihan CT menyebabkan penggunaannya semakin meluas meliputi setiap cabang bidang perubatan, seperti neurologi, ortopedik, pediatrik atau kanak-kanak, onkologi, urologi, oftalmologi, surgeri, dan endokrinologi.
Walaupun gambar CT sangat cantik dan membantu berbanding dengan radiografi biasa, pemeriksaan CT hanya dilaksanakan selepas pemeriksaan radiografi biasa dibuat terlebih dahulu. Kebiasaannya sesuatu masalah pesakit dapat digambarkan oleh radiografi biasa walaupun dos sinaran yang digunakan ratusan kali lebih rendah berbanding dengan CT.

Penggunaan mesin radiografi dalam bidang perubatan di Amerika Syarikat bermula pada tahun 1974.Kemajuan teknologi komputer yang pesat mempengaruhi perkembangan dalam pembangunan mesin ini kepada yang lebih tinggi keupayaannya, iaitu membentuk gambar tiga dimensi, menyebabkan mesin ini tidak sesuai dikenali sebagai CAT.Sebutan seperti “CT Scan” atau Imbasan CT, radiografi biasa, fluoroskopi dan angiografi semuanya melibatkan penggunaan sinar-X. Oleh sebab CT merupakan radas sinaran yang paling canggih dalam pengimejan perubatan, secara tidak langsung mempengaruhi orang awam mahupun pengendali menggunakan sebutan “Scan” untuk mesin ini.Kecanggihan CT menyebabkan penggunaannya semakin meluas meliputi setiap cabang bidang perubatan, seperti neurologi, ortopedik, pediatrik atau kanak-kanak, onkologi, urologi, oftalmologi, surgeri, dan endokrinologi. Walaupun gambar CT sangat cantik dan membantu berbanding dengan radiografi biasa, pemeriksaan CT hanya dilaksanakan selepas pemeriksaan radiografi biasa dibuat terlebih dahulu. Kebiasaannya sesuatu masalah pesakit dapat digambarkan oleh radiografi biasa walaupun dos sinaran yang digunakan ratusan kali lebih rendah berbanding dengan CT.

____

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Julai 2012.

Posted in: Fokus

Penghapus Virus Haiwan

Oleh SURIA JANIB


DARI jauh mesin emparan berkapasiti besar (large capacity centrifuge) tersebut kelihatan seperti mesin basuh baju. Di dalam mesin emparan inilah bakteria daripada jenis E. coli BL21 (DE3) yang diubahsuai terapung di dalam air dipusingkan dan dipadatkan untuk menghasilkan pelet. Dalam tempoh 30 minit, air keruh yang mengandungi bakteria ini terpisah kepada dua fasa air jernih dengan satu endapan di bahagian bawah. Air yang jernih ini tidak digunakan kerana tidak lagi mengandungi bakteria. Sebaliknya, bakteria yang dipadatkan (pelet) ini dibawa ke makmal utama untuk melalui proses pelipatan protein dan ujian makmal secara berperingkat-peringkat.

Pelbagai kajian dilakukan bagi mencari penawar haiwan yang dijangkiti virus. Tambahan pula semua haiwan sama ada yang dipelihara atau yang diternak akan terdedah  kepada jangkitan virus. Ubatan ini sudah diuji terhadap enam jenis virus secara in vitro dan tiga jenis virus secara klinikal, iaitu Feline Immunodeficiency Virus (FIV), Feline Calici Virus daripada kucing dan Canine Parvo Virus (CPV2) daripada anjing. Sehingga kini belum ada pengambilan ubatan oral antivirus dalam bentuk cecair yang agak selamat.

Ubatan protein yang mampu mencegah pelbagai virus ini atau multi-spektrum selain selamat dimakan, mudah diserap oleh usus, dan ubatan ini mampu bertahan selama 24 jam di dalam perut. Banyak ubatan protein di dunia tidak stabil untuk diambil secara oral disebabkan oleh enzim pencernaan perut yang mampu menguraikan protein. Oleh yang demikian, kaedah suntikan diperkenalkan.

Inilah perkembangan teknologi inovasi perubatan yang berjaya dihasilkan oleh dua orang saintis tempatan, Awang Muhammad Sagaf Abu Bakar dan Ung Eng Huan untuk menghapuskan virus dalam badan haiwan, malah manusia, yang dinamakan RetroMAD1, sejenis peptida antivirus berbentuk cecair, tanpa bau dan rasa. Kejayaan yang amat membanggakan ini melayakkan RetroMAD1 memenangi Anugerah Emas pada BioMalaysia 2011.

____

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Mei 2012.

Posted in: Fokus

Krim Antipenuaan daripada Bulu Ayam

Oleh ARUN GUPTA

PROSES penuaan yang berlaku terhadap manusia adalah normal dalam kehidupan. Biasanya proses pengedutan, pertambahan jeragat dan garis halus penuaan berlaku pada setiap penambahan usia. Perkara ini sangat merunsingkan, terutama dalam kalangan wanita. Sebaik-baik sahaja sel kulit melalui fasa penuaan, sel kulit kehilangan keanjalan menyebabkan kekenduran dan kedutan pada kulit. Kekurangan sel kulit mengeluarkan minyak turut menyebabkan kulit menjadi kusam, tidak bermaya dan kering.

Tanda penuaan yang muncul awal sebelum usia sangat membimbangkan terutama golongan wanita. Faktor penyumbang gejala ini antaranya termasuklah kulit terlalu terdedah pada pencemaran, kurang amalan gaya hidup sihat, pemakanan yang tidak teratur dan berkhasiat, kurang rehat dan tidur, serta tekanan kerja.

Walau bagaimanapun, golongan wanita tidak perlu khuatir kerana pada masa ini kecanggihan dan perkembangan teknologi mampu mengawal dan merawat masalah ini. Krim antipenuaan antara alternatif yang kian mendapat perhatian ramai sekarang.

Bulu ayam mempunyai keratin yang istimewa kerana mengandungi jujukan asid amino.

Krim antipenuaan ini sebahagian besarnya terdiri daripada produk pelembap penjagaan kulit  yang berasaskan kosmetikseutikal. Produk ini dipasarkan kepada pengguna dengan menjanjikan kulit pengguna kelihatan lebih muda, iaitu dengan cara mengurangkan pembentukan tanda penuaan dan garis halus di muka.

Posted in: Fokus

Ekstrak Gamat untuk Penyembuhan Luka

Oleh Farid Che Ghazali

PERUBATAN tradisional dan moden merupakan aspek penting dalam penjagaan kesihatan di Malaysia. Pelbagai ekstrak flora dan fauna tempatan dieksploitasi sebagai rawatan terapeutik dalam perubatan tradisional dan produk kesihatan untuk kehidupan yang lebih baik.

Gamat mempunyai nilai perubatan yang tinggi.

Samudera lautan yang memiliki pelbagai proses biologi antara fenomena alam semula jadi yang menarik dan unik. Dalam hal ini, Malaysia antara negara Asia yang mempunyai biodiversiti tertinggi dunia, dengan pantai yang cantik dan laut membiru yang menyimpan jutaan khazanah laut yang amat berharga.
Antaranya termasuklah spesies Invertebrata yang dikenali sebagai timun laut. Timun laut dikenali sebagai gamat dalam bahasa Melayu, hoi sum (Hokkien), haisen (Mandarin) atau beche-de-mer dalam bahasa Perancis merupakan hidupan marin yang berkait rapat dengan landak laut dan tapak sulaiman.
Jika di Sabah, hidupan ini dikenali  sebagai “bat” atau “balat” dan Sarawak dikenalikan sebagai “brunok”. Invertebrata ini merupakan ikon marin Langkawi dan dieksploitasi dalam perubatan tradisional.

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Mac 2012.

Posted in: Fokus, Utama

INOVASI JENTERA PENUAI BATANG KENAF

Oleh Siti Hadijah Umor

KENAF atau nama saintifiknya Hibiscus cannabinus, sejenis tumbuhan bermusim yang berasal daripada keluarga Malvaceace. Bijinya seperti biji rosel dan bunganya mempunyai pelbagai warna mengikut spesies masing-masing. Tumbuhan ini selain mempunyai nilai dalam bidang farmaseutikal dan dijadikan sebagai makanan haiwan, mempunyai pelbagai kegunaan lain dalam produk perindustrian baharu seperti biokomposit, kertas pulpa, material bangunan hijau dan alat ganti automotif.

Penanaman kenaf di Malaysia semakin meluas kerana mempunyai nilai ekonomi yang tinggi. Tanaman kenaf giat dibangunkan oleh Lembaga Kenaf dan Tembakau Negara (LKTN) sebagai tanaman komoditi baharu di Malaysia bagi menggantikan tanaman tembakau. Walaupun komoditi ini baharu, pasarannya luas kerana permintaan bagi gentian kenaf semakin meningkat. Oleh sebab itu, keluasan tanaman ditingkatkan daripada 1500 hektar pada tahun 2010 dan sekarang dinaikkan sehingga 3000 hektar. Kebanyakan tumbuhan kenaf ditanam di Kedah, Kelantan, Terengganu, Pahang dan Perlis. Kenaf boleh dituai apabila mencapai umur tiga bulan dengan ketinggiannya mencecah sehingan 3.0 – 4.5 meter.

Industri sangat memerlukan serat gentian panjang yang terhasil daripada batang kenaf untuk menghasilkan tekstil dan panel biokomposit. Pelbagai jentera sedia ada yang sudah diubah suai seperti jentera penuai tebu hanya mampu memotong batang kenaf dalam ukuran yang pendek, menghancurkannya, serta tidak mampu memotong batang kenaf pada ukuran yang panjang. Oleh hal yang demikian, sebuah jentera penuai kenaf yang dapat menuai batang kenaf dalam ukuran yang panjang tanpa merosakkan serat gentian amat diperlukan.

____

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Februari 2012

Posted in: Fokus, Utama

Antena Rata Penyelesaian Teknologi Komunikasi

Oleh MUHAMMAD YUSOF ISMAIL

DASAWARSA ini, penggunaan teknologi jalur lebar tanpa wayar dalam kehidupan harian semakin mendapat perhatian umum dunia. Di Malaysia, teknologi komunikasi sedang berkembang dengan ketara menerusi peningkatan usaha berterusan penyediaan perkhidmatan jalur lebar di seluruh negara. Dalam arus globalisasi yang terus melanda merentasi sempadan dunia, penggunaan teknologi komunikasi dan teknologi maklumat telah menjadi satu keperluan dalam kehidupan seharian.

Kewujudan persaingan teknologi ini telah merangsang pelbagai syarikat gergasi komunikasi meningkatkan kualiti rangkaian teknologi komunikasi untuk menyediakan perkhidmatan terbaik kepada pelanggan. Menerusi pembangunan pesat teknologi sistem komunikasi, faktor jarak yang pernah menjadi penghalang suatu ketika dahulu tidak lagi menjadi masalah untuk berkomunikasi.

Dalam sistem komunikasi, pembangunan dalam bidang komunikasi satelit merupakan antara aplikasi utama yang digunakan secara meluas. Bagi memastikan kecekapan sistem ini berfungsi dengan pencapaian optimum, reka bentuk antena yang memenuhi spesifikasi aplikasi ini merupakan pertimbangan utama, selain medium komunikasi dan penerima dalam sesuatu sistem komunikasi. Reka bentuk antena yang berkesan merupakan faktor utama dalam menentukan keberkesanan

sistem komunikasi tercapai. Spesifikasi reka bentuk antena ini perlu diberikan perhatian yang serius memandangkan peranannya yang penting dalam beberapa aplikasi utama seperti dalam sistem penyiaran, stesen komunikasi bergerak, sistem radar dan sistem pertahanan.

__

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Januari 2012

Posted in: Fokus, Utama

Plastik Hijau Mesra Alam

Oleh HANAFI ISMAIL dan SAM SUNG TING

SISA pepejal bandaran (SPB) merupakan masalah yang paling kritikal terhadap persekitaran masa  kini. Sisa pembungkusan merupakan penyumbang utama kepada SPB. Di Amerika Syarikat, sebanyak 243 juta tan SPB telah dihasilkan pada tahun 2009. Sejumlah 12.3 peratus daripada SPB terdiri daripada bahan buangan plastik.

Pada hari ini, kaedah yang paling dominan bagi pembuangan sisa pembungkusan di Amerika Syarikat adalah tapak pelupusan, diikuti kitar semula, pembakaran dan pengomposan. Plastik berasaskan petroleum adalah bahan bukan degradasi yang boleh kekal selama beratus-ratus tahun. Plastik tersebut lengai pada mikroorganisma, ultraungu, haba dan air. Plastik bukan sahaja menyebabkan masalah pelupusan tetapi juga memberikan kesan terhadap hidupan marin.

Banyak kajian menunjukkan bahawa terdapat hidupan laut mati kerana termakan plastik yang terbuang. Oleh itu, plastik hijau dan mesra alam sekitar diperlukan untuk menyelesaikan masalah alam sekitar.

Plastik hijau boleh dibahagikan kepada tiga kategori yang berbeza, iaitu plastik terbiodegradasi, plastik terboleh urai dan plastik terboleh kompos. Bagi plastik terbiodegradasi, produk daripada jenis tersebut boleh dipecahkan melalui tindakan mikroorganisma secara semula jadi seperti bakteria, kulat dan lain-lain dalam tempoh masa yang singkat. Produk ini biasanya diperbuat daripada sumber tumbuhan atau haiwan. Contoh bahan terbiodegradasi termasuklah kertas, sisa sayur-sayuran dan beberapa jenis plastik yang dibuat daripada bahan seperti kanji jagung.

__

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik Disember 2011

Posted in: Fokus, Utama

V-HAJJ Perisian Simulasi Ibadah di Makkah

Oleh Abdul Nasir Zulkifli, Nur Fadziana Mohamed dan Mohd. Fitri Yusoff

Mengerjakan haji merupakan salah satu daripada lima rukun Islam. Setiap orang Islam yang berkemampuan dari segi kewangan serta sihat tubuh badan diwajibkan untuk mengerjakan haji di Makkah. Setiap tahun dianggarkan lebih daripada tiga juta umat Islam berkumpul di Makkah untuk menunaikan haji. Di samping itu, berjuta-juta lagi datang ke Makkah sepanjang tahun untuk melakukan ibadah umrah dan ziarah.

Di Malaysia, Lembaga Tabung Haji atau lebih dikenali sebagai Tabung Haji adalah organisasi yang diamanahkan untuk mengendalikan urusan berkaitan haji. Tabung Haji menyediakan kursus yang komprehensif bagi jemaah haji meliputi Kursus Haji Bersiri, Intensif dan Haji Perdana. Kursus ini biasanya mengambil masa 18 minggu. Kursus ini menerangkan tentang keperluan, kaedah dan langkah yang jemaah perlu ikuti dan melaksanakan semasa menunaikan haji.

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik November 2011.

Posted in: Fokus, Utama