Gelombang Graviti Wujud?

Oleh: Ramli Abdul Samad

Lebih 100 tahun dahulu, tepatnya pada tahun 1915, ilmuwan tersohor, Albert Einstein, mengemukakan hipotesis atau ramalan menerusi kiraan dan teori, iaitu kewujudan entiti gelombang graviti. Hipotesis kewujudan fenomena gelombang graviti satu daripada pakej dalam teori kerelatifan umum Einstein. Namun begitu, pembuktian setiap unsur dalam komponen hipotesis dalam pakej ini masih memerlukan tempoh yang lama.

Einstein menyatakan teorikerelatifan umum sebagai suatupenambahbaikan terhadap hukum gravitiyang dikemukakan oleh Issac Newtonpada abad ke-17. Penambahbaikan iniberbekalkan teori Einstein yang munculterlebih dahulu, iaitu teori kerelatifan khusus. Dalam teori kerelatifan umum,graviti bukan lagi dilihat sebagai ciri gaya,sebaliknya ciri manifestasi daripada kelengkungan ruang dan waktu.

Einstein menggambarkan alamsemesta sebagai kain empat dimensi.Menurut Einstein, kelengkunganruang dan waktu, berhubung secaralangsung dengan empat momentumyang bergerak yang terdiri daripadatenaga massa dan momentum linear,serta daripada sebarang objek atauradiasi. Kewujudan teori kerelatifanumum Einstein ini digambarkandalam persamaan medan Einstein.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Mei 2018.

Posted in: Fizik

Genus Ridleyandra di Semenanjung Malaysia

Oleh: Siti Munirah Mat Yunoh

Ridleyandra satu daripada genus yang ada dalam keluarga Gesneriaceae. Kata “Ridley” bersempena dengan nama Henry Nicholas Ridley (tahun 1855 – tahun 1956), iaitu bagi menghormati beliau sebagai seorang ahli botani Inggeris terkenal yang bekerja di Singapura, Semenanjung Malaysia dan kawasan sekitarnya.

Kata “-andra” pula berasal daripada bahasa Greek ανδρος, iaitu andros yang bermaksud lelaki. Nama ini merujuk bahagian androesium yang berkaitan dengan kedudukan asal tumbuhan sebelum ini, iaitu dalam kumpulan Didissandra.

Ada 31 spesies tumbuhan dalam keluarga Ridleyandra yang bertaburan dari Thailand, Semenanjung Malaysia dan Borneo. Di Semenanjung Malaysia, 24 spesies diiktiraf. Sebanyak 23 daripadanya endemik di Semenanjung Malaysia. Satu spesies juga direkodkan di Thailand.

Ridleyandra ialah tumbuhan endemik, iaitu khusus di kawasan tertentu. Habitat tumbuhan Ridleyandra ialah hutan tropika yang masih berkeadaan baik. Tumbuhan jenis ini dapat ditemukan di hutan dipterokarpa bawah, hutan dipterokarpa tinggi dan hutan gunung. Kebanyakannya menyukai tempat yang redup dan sedikit basah. Sebagai contohnya, berdekatan dengan sumber air, seperti sungai atau mata air.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Mei 2018.

Giam Rambai Tumbuhan Endemik Terancam

Oleh: Suhaida Mustafa

Pada tahun 2010, status pemuliharaan spesies tumbuhan keluarga Dipterokarpa, dinilai. Hasil penilaiannya diterbitkan dalam risalah penyelidikan yang bertajuk Malaysia Plant Red List – Peninsular Malaysia Dipterocarpaceae. Dalam risalah ini, sebanyak 155 spesies daripada 165 taksa Dipterokarpa yang ada di Semenanjung Malaysia, dinilai.

Berdasarkan penilaian ini, didapati bahawa sebanyak 15 spesies berada di bawah kategori sangat terancam, 35 spesies dikategorikan sebagai terancam dan 42 spesies di bawah kategori mudah terancam. Selain itu, tumbuhan keluarga Dipterokarpa, kini disenaraikan sebagai satu daripada keluarga tumbuhan yang paling terancam di Malaysia. Hal ini disebabkan oleh beberapa faktor, terutamanya kemerosotan habitat.

Spesies daripada keluarga Dipterokarpa dikenali kerana batangnya menghasilkan damar dan buah yang bersayap. Kebanyakan spesies dalam keluarga Dipterokarpa bersaiz besar, berbatang lurus dan berketinggian mencapai antara 40 m – 70 m.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Mei 2018.

Posted in: DARIPADA FRIM

Habuk Kayu Pokok Getah Singkirkan Pewarna

Oleh: Nik Raihan Nik Yusoff

Berdasarkan laman sesawang Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia (MIDA), industri tekstil dan pakaian di Malaysia berkembang pesat dan menjadi eksport ke-10 terbesar pada tahun 2015 dengan jumlah pendapatan RM13.2 bilion. Nilai ini menyumbang lebih kurang 1.7% daripada jumlah eksport Malaysia bagi sektor perkilangan.

Kepesatan industri tekstil dan pakaian menyebabkan pencemaran air yang serius kerana proses mewarna dan membasuh fabrik memerlukan penggunaan air yang sangat banyak. Sebanyak 200 ribu tan pewarna mengalir keluar bersama-sama dengan air sisa daripada proses mewarna sehinggalah terhasilnya produk akhir.

Pewarna pula diklasifikasikan berdasarkan penggunaan dan struktur kimianya. Pewarna terdiri daripada sekumpulan atom yang dikenali sebagai kromofor yang bertanggungjawab terhadap warna. Air sisa tekstil sukar dirawat kerana dihasilkan daripada pelbagai proses yang menghasilkan pelbagai segmen air sisa, seperti pepejal terampai, selain kandungan pewarna dan keperluan oksigen kimia yang tinggi. Hal ini menyebabkan isu ekologi dan pencemaran yang serius.

Rajah 1 Peratus penyingkiran pewarna air sisa tekstil.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Mei 2018.

Posted in: Lain-lain

Geometri dalam Jadual Berkala

Oleh: Nurisya Mohd. Shah

Pengelasan unsur kimia dalam jadual berkala atau dalam Bahasa Inggerisnya periodic table mula diperkenalkan kepada murid tingkatan empat di peringkat sekolah menengah. Topik ini dibincangkan dibawah bab jirim dan bahan yang diajar sama ada dalam subjek fizik, kimia atau sains secara khususnya.

Susunan diatur sebegini supaya unsur kimia yang mematuhi beberapa sifat umum atau sifat fizik/kimia yang tertentu, berada pada kelompok atau kumpulan yang sama. Yang seterusnya, susunan ini dapat dijadikan sebagai bahan rujukan bagi ahli sains di seluruh dunia. Sebagai contohnya, unsur kimia diatur berdasarkan sifat nombor atom, konfigurasi elektron, jejari atom, tenaga pengionan, keelektronegatifan, keafinan elektron (afiniti) dan sifat unsur kimia (logam).

Sebagaimana jadual itu dibentuk, setiap blok (ruang) baris dan blok lajur (menegak) mempunyai definisi yang tertentu di dalam jadual berkala. Blok baris dikenali sebagai kala, manakala blok lajur pula dikenali sebagai kumpulan. Unsur yang mempunyai perilaku yang sama berkongsi blok lajur yang sama.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik April 2018

Posted in: Fizik

Inovasi Kawalan Tikus di Sawah

Oleh: Aweng Eh Rak

Tikus makhluk perosak utama padi di Malaysia, selain burung dan serangga. Dalam satu-satu masa, tikus dapat memusnahkan beratus-ratus hektar kawasan tanaman padi dengan nilai kerugian beratus-ratus ribu ringgit. Secara biasanya, tikus menyerang sawah padi dalam tiga peringkat, iaitu sebaik-baik sahaja benih disemai, ketika padi sedang bunting dan ketika padi sedia dituai.

Ancaman tikus berlaku pada seluruh kitar hidup padi. Hal ini menyebabkan tahap kerosakan padi yang serius jika tidak dikawal. Ada pelbagai kaedah atau cara kawalan tikus, iaitu dengan menggunakan racun, merosakkan kawasan yang dapat menjadi sarang tikus, menggunakan perangkap dan kaedah biologi.

Kaedah kawalan tikus secara biologi ialah penggunaan haiwan pemangsa untuk memakan tikus. Haiwan pemangsa tikus yang selalu digunakan untuk mengawal tikus dalam sektor pertanian, terutamanya padi, ialah burung pungguk atau burung hantu, dan ular.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik April 2018

Posted in: Alam Sekitar

Pepatung dan Pepatung Jarum Petunjuk Pencemaran

Oleh: Nurfarhana Hizan Hijas

Pepatung atau Dragonfly ialah haiwan prasejarah dan serangga purba yang wujud sebelum zaman dinosaur. Kewujudan pepatung sejak lebih kurang 300 juta tahun dahulu menjadikannya serangga tertua di dunia. Fosil pepatung prasejarah pernah ditemukan dengan ukuran sayapnya 30 inci dan panjang badannya hingga 18 inci.

Serangga ini berada di bawah order Odonata yang bermaksud rahang bergigi, dan merangkumi tiga suborder, iaitu Anisoptera (pepatung), Zygoptera (pepatung jarum) dan Anisozygoptera (perantaraan antara pepatung dengan pepatung jarum). Namun begitu, hanya dua suborder yang berkembang secara meluas, iaitu pepatung (Dragonfly) dan pepatung jarum (Damselfly).

Odonata sejenis serangga pemangsa yang tidak berbisa. Menurut Dijkstra, ada lebih 6000 spesies Odonata direkodkan di seluruh dunia. Menurut Choong pula, di Malaysia, ada lebih kurang 400 spesies Odonata yang menghuni pelbagai habitat akuatik.

Pepatung jarum Shorttail yang sedang mengawan.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik April 2018

Posted in: DARIPADA FRIM

MUAT NAIK MAKLUMAT DAN IMEJ CARA SELAMAT

Oleh: Nor Azlina Abd. Rahman dan Darien O’brien Fabian

Penggunaan media sosial, seperti facebook, twitter dan instagram, berleluasa pada abad ini. Pengguna media sosial menggunakannya dengan pelbagai tujuan, seperti berniaga, berkomunikasi dan berhibur. Pelbagai maklumat yang mudah didapati secara dalam talian membuka ruang bagi penggodam untuk mendapatkan maklumat yang lebih terperinci.

Maklumat yang diperoleh ini memudahkan penggodam untuk mencari atau mengesan mangsanya. Walau bagaimanapun, kebanyakan mangsa tidak menyedari bahawa dirinya diawasi pada sepanjang masa menerusi maklumat yang dimuat naik ke media sosial.

Oleh sebab itu, pengguna media sosial harus menitikberatkan aspek keselamatan untuk melindungi akaun media sosial daripada dicerobohi. Maklumat, seperti gambar, video dan maklumat peribadi, perlu disimpan dengan selamatnya dan hanya digunakan bagi tujuan peribadi.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Mac 2018

Posted in: Sains Komputer

AWASI KELANGSUNGAN SEL KANSER

Oleh: Mohd. Syukri Anwar

Kanser ialah penyakit yang sangat ditakuti. Begitu banyak orang yang menghidap kanser, mati. Kematian mereka berlaku, sama ada ketika sedang menjalani rawatan atau tanpa sempat menjalani rawatan. Jika sempat menjalani rawatan, keadaan mereka seperti orang yang hampir mati, dengan rambut yang gugur, badan yang kurus kering, selera makan yang hilang dan keupayaan fizikal yang lemah.
Hal yang paling kritikal dalam bidang rawatan kanser ialah pengesanan kanser. Hanya setelah kanser dikesan, barulah rawatan kanser dapat dilakukan. Apabila pengesanan kanser hanya dilakukan pada saat akhir, keberkesanan rawatan akan berkurang. Malah, yang lebih malang lagi apabila kanser dikesan apabila pesakitnya tidak mampu lagi bertahan untuk menerima rawatan, iaitu hanya menghitung detik untuk dipanggil menemui penciptanya.
Bagi mengatasi atau mengurangkan kejadian kanser ini, banyak pihak yang mengemukakan pelbagai cadangan, sama ada berdasarkan kajian atau idea semata-mata. Daripada semua cadangan ini, ada satu cadangan yang menarik untuk dikongsikan. Cadangan ini adalah dengan menganggap diri pengguna sedang menghidap kanser. Walaupun cadangan ini agak kurang munasabah, dari sudut lain, ada kebaikannya yang tersendiri. Hal ini dikatakan demikian kerana seseorang itu tidak akan berhati-hati dari segi penjagaan diri, melainkan telah disahkan menghidap sesuatu penyakit.
Cadangan ini juga ada kebenarannya kerana sel yang tidak normal ini memang ada pada setiap orang. Yang membezakannya hanyalah jenis dan tahapnya. Ada orang yang berupaya memusnahkannya sebelum sel ini sempat membahagi dan menjadi banyak, seterusnya berpindah ke organ lain, seperti peparu, usus dan otak. Oleh sebab itu, perlu diingat bahawa hanya masa yang menentukan sama ada sel yang tidak normal yang ada pada diri kita akan bertukar menjadi kanser atau tidak.
Menerusi tanggapan ini, pengguna akan berwaspada dari segi pengambilan makanannya dan menjaga kesihatan dirinya sebaik-baik mungkin. Secara tidak langsung juga, pengguna akan membudayakan pengambilan tumbuhan yang dikatakan mujarab untuk merawat kanser dan menjadikannya sebagai ulam. Mungkin, perkara inilah yang menjadi sebab bagi orang dahulu kekal sihat tanpa ada banyak penyakit yang menghantui mereka.
__

Rencana ini dipetik daripada Majalah Dewan Kosmik Januari 2018.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Daripada Editor

MOBILEGT BANK INVENTORI PERHUTANAN

Oleh: Mohd. Azahari Faidi

Sejak belakangan ini, perkembangan teknologi alat komunikasi, seperti telefon pintar dan peralatan navigasi, meningkat seiring dengan perkembangan pesat perkhidmatan teknologi maklumat dan komunikasi (TMK) di seluruh dunia. Berdasarkan statistik terkini laporan Kesatuan Telekomunikasi Antarabangsa, sehingga hujung tahun 2014, ada hampir tiga bilion pengguna Internet di seluruh dunia. Jumlah ini meningkat daripada lebih kurang 2.7 bilion pada akhir tahun 2013.
Berdasarkan indeks pembangunan TMK (IDI) yang dikeluarkan oleh Kesatuan Telekomunikasi Eropah, Malaysia berada pada kedudukan ke-72 di dunia sebagai pengguna teknologi maklumat dan komunikasi dengan indeks IDI 5.2.
Pada abad ke-21, teknologi telefon pintar berkembang pantas di seluruh dunia, terutamanya Malaysia. Berdasarkan kajian pasaran yang dilakukan terhadap aplikasi telefon mudah alih, didapati bahawa pada tahun 2012, pasaran aplikasi telefon mudah alih bernilai hampir USD 18.56 bilion.
__

Rencana ini dipetik daripada Majalah Dewan Kosmik Disember 2017.

Posted in: DARIPADA FRIM