SISA DAPUR KITAR SEMULA

Oleh: Zarina Zakaria dan Mohd. Azlan Mohd. Ishak

Pada setiap hari, manusia menghasilkan sejumlah besar sisa dapur dan sisa makanan. Berdasarkan statistik suku pertama tahun 2017 yang dikeluarkan oleh Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani, dilaporkan bahawa rakyat Malaysia menghasilkan sebanyak 17 800 tan metrik sisa dapur dan sisa makanan pada setiap hari. Daripada jumlah ini, sekurang-kurangnya 5000 tan metrik ialah makanan yang masih tidak terusik.

Secara puratanya, setiap isi rumah menghasilkan lebih kurang 1.1 kg sisa dapur dan sisa makanan pada setiap hari. Longgokan sisa dapur dan sisa makanan ini makin bertambah pada setiap tahun seiring dengan pertambahan penduduk. Sumber sisa dapur dan sisa makanan yang tertinggi ialah pembuangan domestik, diikuti oleh premis makanan. Pembuangan sisa dapur dan sisa makanan ini menghasilkan sekitaran yang busuk, tercemar dan sesuai bagi penularan penyakit. Hal ini seterusnya mewujudkan kehidupan yang tidak sihat.

Kerajaan Malaysia, menerusi Perbadanan Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam (SW Corp) memperkenalkan beberapa polisi untuk mengawal keadaan ini. Antaranya termasuklah penyisihan sampah berdasarkan kategori secara mandatori berkuat kuasa pada 1 September 2015.

Jadual 1 Kumpulan makanan dan contoh sisa makanan.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Dewan Kosmik September 2018.

Posted in: Bioteknologi

SEKAM PADI SUMBER SILIKA

Oleh: Nadiah Ameram

Tanaman padi banyak diusahakan di Kedah, Kelantan, Perlis, Terengganu dan Perak. Tambahan lagi, dataran Kedah dan dataran Kelantan dikenali sebagai jelapang padi negara. Antara jenis padi yang ditanam di Malaysia termasuklah Padi Mahsuri, Padi Murni, Sri Malaysia, Setanjung, Sekembang, Seberang, Makmur dan MR 84.

Sekam ialah bahagian daripada biji-bijian yang berupa lembaran yang kering, bersisik, dan tidak boleh dimakan, yang melindungi bahagian dalam padi (endospermium dan embrio). Sekam juga dapat ditemukan pada hampir semua bahagian rumput (Poaceae).

Namun begitu, ada juga variasi biji-bijian tanpa sekam, seperti jagung dan gandum, yang ditemukan. Dalam bidang pertanian, sekam digunakan sebagai campuran pakan, alas kandang, dicampur di tanah sebagai kompos, serta dibakar dan arangnya dijadikan sebagai media tanaman. Selain itu, sekam padi juga menjadi pelindung keras yang menutupi beras.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Dewan Kosmik September 2018.

Posted in: Bioteknologi

ORGANISMA TERUBAH SUAI GENETIK SELAMAT?

Oleh: Wan Elyn Amira Wan Adnan

Organisma terubah suai genetik (GMO) merujuk tanaman atau organisma lain yang mengalami pengubahsuaian kandungan genetik. GMO menggunakan teknologi kejuruteraan genetik yang melibatkan perubahan genetik sesuatu organisma kepada bentuk baharu.

Proses ini dilakukan dengan cara mengeluarkan satu gen atau lebih gen daripada asid deoksiribonukleik (DNA) organisma lain, sama ada bakteria, virus, binatang atau tumbuhan. Kemudian, gen ini digabungkan ke dalam DNA tanaman atau organisma yang bakal diubah suai. Oleh sebab itu, aplikasi pengubahsuaian genetik menerusi teknologi ini tidak terhad pada tumbuhan, malah pada hidupan lain, daripada sekecil virus dan bakteria, sehinggalah sebesar haiwan dan manusia.

Menerusi kejuruteraan genetik, ahli sains dari Syarikat Mosanto, Amerika Syarikat memindahkan gen daripada bakteria yang dikenali sebagai Bacillus thuringiensis (Bt) ke dalam DNA pokok jagung yang ingin diubah suai. Pemindahan gen ini menyebabkan gen pokok jagung baharu menjadi kuat dan tahan serangan penyakit berbanding dengan pokok jagung semula jadi.

Perbezaan antara jagung GMO (kiri) dengan jagung semula jadi (kanan).

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

Posted in: Bioteknologi

KULIT BUAH NAGA MERAWAT AIR SISA

Buah naga ialah buah tropika. Buah ini tergolong dalam keluarga Cactaceae (spesies kaktus), yang dikenali sebagai pitaya atau pitahaya. Berasal dari Mexico, Amerika Tengah dan Amerika Selatan, kini, buah naga ditanam secara meluas sebagai tanaman buah-buahan di Asia Tenggara, seperti Vietnam, Taiwan, Filipina dan Malaysia. Kadar pengeluaran buah naga secara komersial adalah antara 16 ribu hingga 27 ribu kg/ha setiap tahun di Malaysia dan Taiwan, manakala antara 18 ribu hingga 22 ribu kg/ha di Sri Lanka.

Ada tiga jenis buah naga. Buah naga yang terkenal ialah Hylocerus undatus yang berisi putih dan Hylocerus polyrhizus yang berisi merah jambu keungu-unguan.

Kulit buah naga (DFP) dipercayai kaya dengan pektin, iaitu polisakarida struktur heterogen yang mengandungi α-1,4 asid D-galakturonik (D-GalA). Lendir yang terdiri daripada asid galakturonik biasanya agen penggumpalan aktif utama dalam lendir kaktus tanpa mengambil kira spesies. Oleh sebab itu, kulit buah naga dipercayai mempunyai keupayaan koagulan berdasarkan kajian yang dilakukan terhadap kaktus.

Pada dasarnya, proses rawatan air sisa menyamai proses rawatan air biasa, iaitu menerusi proses rawatan biologi, rawatan fizikal dan kimia (fizikokimia). Proses pengentalan (koagulan) penggumpalan ialah contoh rawatan fizikokimia yang mendapat perhatian kerana kecekapan penyingkiran bahan kimia terlarut dan kekeruhan air sisa menerusi penambahan koagulan kimia konvensional, iaitu alum, ferik klorida dan polialuminium klorida (PAC).

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik, Januari 2017.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Bioteknologi

KHAZANAH DIGITAL KEPELBAGAIAN BIOLOGI

Data ialah khazanah baharu yang pesat diterokai di seratadunia, sama ada di laman sosial atau menerusi penggunaanpelbagai aplikasi. Data yang berkait dengan aplikasi dilombongbagi menerbitkan maklumat yang ditambah nilai, seperti tabiatpembelian dan kecenderungan terhadap barang tertentu. Dataini dianalisis oleh pelbagai algoritma sains maklumat.
Hasil analisis ini pula berupaya menjana pendapatan kewangan. Sebagai contohnya, pemasaran khusus sasaran, iaitu iklan yang ditujukan kepada pengguna berasaskan maklumat tabiat pembelian. Maklumat yang diperoleh daripada analisis data ini juga menjadi komoditi yang dapat dijual beli oleh syarikat bagi tujuan pemasaran dan pembangunan produk. Bidang biologi dan sains kesihatan juga tidak ketinggalan dengan perkembangan perlombongan data yang menggunakan sains maklumat ini.
Data biologi wujud dalam pelbagai bentuk. Antara jenis data biologi yang paling lazim dan banyak termasuklah maklumat jujukan atau turutan molekul DNA. Asid deoksiribonukleik (DNA) ialah bahan baka untuk kehidupan. DNA ialah rantaian molekul yang dikenali sebagai bes.
Seluruh kandungan genetik atau DNA yang ada di dalam organisma pula dikenali sebagai genom. Secara asasnya, genom ialah pelan yang mengandungi maklumat lengkap untuk membina dan mengoperasikan organisma hidup. Suatu jujukan genom lengkap bagi hidupan yang ringkas, seperti bakteria, terdiri daripada jutaan bes.
___

Rencara ini dipetik daripada Dewan Kosmik September 2016.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Bioteknologi

TEKNOLOGI BIAKBAKA

Sektor pertanian mempunyai peranan yang signifikan terhadap pembangunan ekonomi negara. Berdasarkan laporan Bank Negara (BNM), prestasi keluaran dalam negara kasar (KDNK) pada tahun 2014, antara lainnya, disokong tinggi oleh sektor pertanian dengan
pertumbuhan sebanyak 2.6 peratus. Perkembangan memberangsangkan ini secara keseluruhannya tidak dapat menafikan peranan bidang pembiakbakaan sebagai faktor
penyumbang kemajuan dalam sektor pertanian.

Perkembangan memberangsangkan ini secara keseluruhannya tidak dapat menafikan peranan langsung bidang pembiakbakaan sebagai faktor penyumbang kemajuan sektor pertanian.

Istilah biakbaka sering berubah dari masa ke masa. Dahulu, istilah ini biasa ditulis sebagai baikbiak. Kemudian diubah menjadi baikbaka dan terkini biakbaka. Biakbaka merupakan subjek yang amat menarik untuk dipelajari. Bidang ini dapat didefinisikan sebagai bidang ilmu sains gunaan dalam pengkajian dan pengubahan kandungan genetik (genotip) tumbuhan atau haiwan supaya penghasilan ciri kualitatif atau kuantitatif yang diinginkan dapat dihasilkan.

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Kosmik, November 2015.

Sila dapatkan borang langganan untuk urusan langganan.

Posted in: Bioteknologi