AGERATUM L. TUMBUHAN UBATAN

Oleh: Wei Cheong

Ageratum L. ialah tumbuhan herba yang digunakan secara tradisional di seluruh dunia, khususnya di kawasan tropika dan subtropika. Kata Ageratum berasal daripada bahasa Yunani, iaitu “a geras” yang bermaksud tidak uzur dan merujuk kemandirian tumbuhan ini di sekitarannya.

Nama Inggeris bagi tumbuhan ini ialah “goat weed” atau “billy goat weed”. Nama ini diberikan kepada tumbuhan ini disebabkan oleh baunya yang pelik, iaitu menyerupai kambing, selain disukai oleh masyarakat Australia. Nama lain bagi tumbuhan ini ialah “menstrato” dan “catinga-de-bode”.

Tumbuhan ini biasanya ditemukan di kawasan yang menjadi tempat pembuangan, kawasan lapang yang terbiar, kebun dan hutan belukar, serta kadangkala ditemukan di tepi jalan. Tumbuhan ini berasal daripada keluarga Asteraceae. Kebanyakan tumbuhan dalam keluarga ini ialah tumbuhan herba.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Dewan Kosmik Oktober 2018.

Posted in: Sains Tumbuhan

ULAT MULUNG MAKANAN EKSOTIK

Oleh: Chua Hun Pin

Negeri Sarawak yang turut dikenali sebagai Bumi Kenyalang amat terkenal dengan pelbagai jenis sumber makanan istimewa yang jarang-jarang ditemukan di tempat lain. Antaranya termasuklah makanan tradisional yang berasaskan ulat, seperti ulat mulung.

Ulat mulung dikenali sebagai ulat sagu atau ulat rumbia kerana diperoleh daripada batang pokok sagu. Ulat mulung berwarna putih kekuningan. Saiznya sebesar ibu jari dengan berat lebih kurang lapan gram. Dalam kalangan masyarakat tempatan, ulat ini turut dikenali sebagai si’at (bahasa Melanau), sokot (bahasa Bidayuh) dan tendoh (bahasa Iban).

Ulat mulung ialah larva kumbang buyun (Rhynchophorus ferrugineus dan Rhynchophorus vulneratus) yang juga dikenali sebagai kumbang belalai atau kumbang gajah. Kumbang dewasa ini bertelur di dalam batang pokok sagu. Telur ini menetas menjadi ulat mulung. Selain kumbang buyun, larva spesies Rhynchophorus lain turut dijadikan sebagai makanan di negara lain, termasuklah R. phoenicis di Afrika dan R. palmarum di negara barat.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Ogos 2018.

Posted in: Sains Tumbuhan

FAKTOR ABIOTIK ORGANISMA

Oleh: Syazuani Mohd. Shariff

Habitat diterjemahkan sebagai tempat tinggal bagi setiap organisma. Habitat dipilihberdasarkan beberapa faktor. Antaranya termasuklah faktor abiotik. Faktor ini terdiridaripada benda bukan hidup yang dapat mempengaruhi taburan organisma disesuatu tempat. Contoh faktor abiotik ialah kemasinan, keamatan cahaya, kepekatan nutrienkelembapan, suhu dan iklim.

Kemasinan didefinisikan sebagai kepekatan garam di dalam air dan tanah. Kadar kemasinan air menyebabkan berlakunya proses osmosis di dalam badan organisma yang boleh menyebabkan kematian jika tidak ditangani dengan baiknya. Kawasan bakau sering mengalami tahap kemasinan yang berubah-ubah kerana dipengaruhi oleh pasang surut air laut, musim hujan dan gerakan air sungai.

Bagi sesetengah pokok, seperti pokok bakau, ada satu sistem, iaitu daunnya mempunyai kelenjar garam yang berfungsi untuk mengeluarkan garam yang berlebihan. Hal ini untuk mengelakkan berlakunya proses osmosis. Laut mati di Jordan juga mempunyai tahap kemasinan yang sangat tinggi sehingga menyebabkan tiada tumbuhan hidup di kawasan itu.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Jun 2018.

Posted in: Sains Tumbuhan

CENDAWAN LIAR Selamat Dimakan?

Oleh: Noor Azrieda A.R. dan Salmiah U.

Cendawan mengandungi antara 10% – 30% protein. Kandungan protein cendawan melebihi kandungan protein tumbuhan dan setanding dengan protein haiwan. Kandungan lemak di dalam cendawan, rendah, iaitu antara 1.8% – 6.4%. Cendawan mengandungi 28% karbohidrat. Cendawan kaya dengan vitamin B12 yang jarang-jarang didapati di dalam sayur dan sedikit vitamin A, D dan E.

Kandungan vitamin cendawan setanding atau lebih baik berbanding dengan sayur. Namun begitu, kandungan air di dalam cendawan segar, tinggi, iaitu antara 85% – 95% berbanding dengan cendawan kering, iaitu antara 5% – 20%. Oleh sebab itu, cendawan sesuai dijadikan sebagai sumber makanan.

Cendawan juga dapat dijadikan sebagai sumber ubat. Polisakarida atau gula kompleks daripada Ganoderma lucidum, iaitu ganopoli, yang dikaji secara saintifik didapati dapat membantu menghalang pembentukan kanser. Namun begitu, bahan ini tidak dapat merawat kanser.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Mac 2018

Posted in: Sains Tumbuhan