RABUN DEKAT BOLEH DICEGAH

Oleh: Rehanah Mohd. Zain

Rabun dekat ialah gangguan pada lensa atau kornea matayang menyebabkan individu tidak berupaya untuk melihatsesuatu objek dekat dengan jelasnya atau objek kelihatankabur. Namun begitu, biasanya orang yang mengalami rabundekat dapat melihat objek yang jauh dengan jelasnya.

Rabun dekat juga dikenali sebagaihiperopia atau hipermetropia, sertasering dikaitkan dengan masalahpembiasan. Bagi mata yang mengalamihipermetropia, cahaya yang sepatutnyadipantulkan tepat pada retina (lapisanmata yang sensitif terhadap cahaya)terpantul di belakang retina. Oleh sebabitu, pelihatan jarak dekat menjadi kabur.

Rabun tua juga boleh menyebabkanseseorang itu tidak dapat melihat dalamjarak yang dekat. Rabun tua ini bolehdiatasi dengan penggunaan cerminmata. Cara ini selamat dan menjadipilihan ramai. Cermin mata untukmerawat rabun tua boleh didapati dalambentuk cermin mata baca, dua lapis(bifokal) atau banyak lapis (multifokal).
Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.
Posted in: Kesihatan

PEPIJAT PENYEDAP RASA

Oleh: Chee Beng Jin

Pepijat atau Elettariopsis curtisii ialah tumbuhan herba tahunan yang berasal daripada keluarga halia. Pepijat mempunyai rizom yang berbentuk tirus dan panjang. Rizomnya diliputi oleh selaput yang longgar dan tumbuh menjalar hampir di permukaan atas tanah.

Daun pepijat berbentuk lanseolat yang melebar pada bahagian tengah dan menyempit pada tangkai daunnya. Saiz rumpun ini biasanya boleh mencapai 1 m tinggi. Dalam satu rumpunnya ada antara dua helai hingga lima helai daun. Selain itu, rumpun ini menghasilkan bunga tunggal yang panjang dan runcing dari bawah permukaan tanah. Bunganya berwarna putih kekuningan. Pepijat sering ditemukan tumbuh dengan baiknya di kawasan pinggiran hutan tanah pamah yang lembap dan mempunyai teduhan.

Herba ini mempunyai banyak kegunaan. Pepijat ialah sayur penyedap rasa dan digunakan dalam masakan tradisi masyarakat Melayu. Herba ini juga dapat membekalkan khasiat kepada ibu selepas bersalin. Dalam hal ini, daun pepijat digunakan sebagai pembalut tungku untuk didemah pada bahagian perut. Pepijat juga sebahagian daripada ramuan yang disediakan sebagai mandian ketika berpantang. Selain itu, daunnya juga melegakan masalah pening kepala atau mabuk. Bahagian akarnya bersama-sama dengan akar tumbuhan lain dijadikan sebagai ramuan dalam amalan penjagaan kesihatan dalaman.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

Posted in: Herba

MyBIS DAN RECS BEKERJASAMA

Oleh: Ajla Rafidah Baharom, Nurfarhana Hizan Hijas, Tan Kok Kiat dan Teo Eng Wah

Sistem maklumat biodiversiti Malaysia (MyBIS) ialah sistem maklumat biodiversitikebangsaan yang dibangunkan oleh Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM)secara berperingkat dengan kerjasama Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar (NRE)sejak tahun 2004.

Pada 21 September 2017, sistemini dirasmikan selepas menjalani prosespenstrukturan dan penjenamaansemula daripada sistem terdahulu,iaitu mekanisme gedung penjelasanMalaysia (MyCHM). Selain memenuhisatu daripada obligasi negara di bawah Konvensyen Kepelbagaian Biologi (CBD), sistem ini diwujudkan dengan misi untuk menjadi pusat repositori biodiversiti negara dan meningkatkan kesedaran awam tentang kepentingan biodiversiti dalam kehidupan harian.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

Posted in: DARIPADA FRIM

AIR KETUBAN SEMASA HAMIL PENTING

Oleh: Nik Hazlina Nik Hussain

Air ketuban atau cecair amniotik ialah cecair yang ada di keliling bayi yang sedangmembesar dan berperanan penting ketika hamil. Air ketuban terdiri daripada 98% air dan2% bahan elektrolit, protein, karbohidrat, lemak, fosfolipid, urea, hormon (gonadotrofinkorion manusia, laktogen plasenta manusia, estrogen, progesteron, prolaktin), enzim, pigmendan sel janin, seperti rambut dan verniks kaseosa.

Sepanjang sembilan bulan bayiberada di dalam rahim ibunya, cecairyang dikenali sebagai air ketubanini mengelilingi dan melindungi bayidaripada pelbagai masalah. Airketuban ini bertindak seperti kusyenyang melindungi bayi daripadatrauma, hentakan dan gegaran, sertamenghalang tali pusat bayi daripadamemberikan tekanan, seterusnyamengurangkan bekalan oksigen kepadabayi.

Selain itu, air ketuban juga membantu memastikan suhu yang bersesuaian di dalam rahim, melindungi bayi daripada jangkitan, memberikan ruang kepada bayi untuk bergerak dengan aktifnya, membantu membina tulang dan otot bayi, membantu perkembangan sistem penghadaman atau pencernaan dan membantu sistem pernafasan bayi. Hal ini dikatakan demikian kerana bayi menghadamkan makanan dan bernafas menerusi paruparunya. Oleh sebab itu, air ketuban ini amat penting kepada bayi yang berada di dalam kandungan.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

KEHILANGAN EKOSISTEM KARANG

Oleh: Amlir Ayat

Dianggarkan bahawa lebih kurang 25% daripada jumlah spesies marin bergantung pada ekosistem terumbu karang. Oleh sebab itu, ekosistem ini dikatakan sebagai hutan hujan tropika marin. Hal ini dikatakan demikian kerana nilai estetikanya yang tidak ternilai dan faedah sosial dan ekonominya yang amat tinggi, terutamanya dari segi aktiviti perikanan dan pelancongan. Keuntungan fiskal bersih tahunan yang dihasilkan oleh ekosistem ini dianggarkan bernilai hampir RM120 bilion.

Kadar kepupusan karang yang makin tinggi ini amat membimbangkan. Hal ini bukan sahaja pada aspek estetikanya, tetapi juga kesan kehilangannya terhadap kesejahteraan sosioekonomi kehidupan manusia, khususnya dalam bidang perikanan dan pelancongan yang berasaskan marin.

Kegiatan manusia, seperti pembangunan di kawasan pantai, penangkapan ikan yang melampaui batas dan pencemaran, menyebabkan kehilangan 10% ekosistem. Kehilangan 15% lagi pula disebabkan oleh pemanasan permukaan lautan.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

Posted in: SAINS MARIN

IPOH IN 360 TOP DESTINATION

Oleh: Mudiana Mokhsin@Misron

Ledakan teknologi telefon pintar mencetuskan fenomena kewujudan aplikasi mudah alih yang sangat pantas berkembang. Apa-apa sahaja aplikasi keperluan pengguna yang dahulunya berasakan web, kini beralih dalam bentuk yang lebih mesra pengguna yang dapat dimuat turun daripada aplikasi prapasang Google Play Store atau Apple App Store dengan sangat mudah.

Berdasarkan senario ini, Pensyarah Kanan Fakulti Sains Komputer dan Matematik (FSKM), Universiti Teknologi MARA merangkap Felo Inovasi dan Pengantarabangsaan Institut Pemikiran dan Kepimpinan Melayu (IMPAK, UiTM), Puan Mudiana Mokhsin bersama-sama dengan pelajar di bawah seliaannya membangunkan satu aplikasi mudah alih yang dikenali sebagai Ipoh in 360 Top Destination.

Pembangunan aplikasi ini suatu inisiatif untuk mempromosikan negeri Perak bagi program Tahun Melawat Perak 2017. Yang uniknya, aplikasi ini menyediakan perkhidmatan kepada pelancong dengan memaparkan tempat menarik di sekitar Ipoh dengan menggunakan teknologi Geofencing.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

Posted in: INOVASI

ORGANISMA TERUBAH SUAI GENETIK SELAMAT?

Oleh: Wan Elyn Amira Wan Adnan

Organisma terubah suai genetik (GMO) merujuk tanaman atau organisma lain yang mengalami pengubahsuaian kandungan genetik. GMO menggunakan teknologi kejuruteraan genetik yang melibatkan perubahan genetik sesuatu organisma kepada bentuk baharu.

Proses ini dilakukan dengan cara mengeluarkan satu gen atau lebih gen daripada asid deoksiribonukleik (DNA) organisma lain, sama ada bakteria, virus, binatang atau tumbuhan. Kemudian, gen ini digabungkan ke dalam DNA tanaman atau organisma yang bakal diubah suai. Oleh sebab itu, aplikasi pengubahsuaian genetik menerusi teknologi ini tidak terhad pada tumbuhan, malah pada hidupan lain, daripada sekecil virus dan bakteria, sehinggalah sebesar haiwan dan manusia.

Menerusi kejuruteraan genetik, ahli sains dari Syarikat Mosanto, Amerika Syarikat memindahkan gen daripada bakteria yang dikenali sebagai Bacillus thuringiensis (Bt) ke dalam DNA pokok jagung yang ingin diubah suai. Pemindahan gen ini menyebabkan gen pokok jagung baharu menjadi kuat dan tahan serangan penyakit berbanding dengan pokok jagung semula jadi.

Perbezaan antara jagung GMO (kiri) dengan jagung semula jadi (kanan).

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

Posted in: Bioteknologi

GERHANA PENUH BULAN PALING LAMA

Oleh: Kassim Bahali

Gerhana penuh Bulan pada bulan Julai ini ialah gerhana penuh kali kedua pada tahun2018. Gerhana pertama pada tahun 2018 berlaku pada 31 Januari 2018. Gerhana Bulankali ini berlaku dalam tempoh yang lebih lama berbanding dengan gerhana pada bulanJanuari 2018.

Oleh hal yang demikian, banyakorang berpeluang untuk melihatgerhana pada kali ini dengan lebihlama berbanding dengan gerhanaBulan sebelumnya. Tempoh gerhanabergantung pada laluan Bulan yangmelintasi atau memasuki kawasanbayang Bumi. Bentuk bayang Bumiseperti satu bulatan gelap yang sangatbesar di angkasa kerana mengikutbentuk sfera Bumi. Tempoh gerhanapenuh lebih panjang jika laluan Bulanberada di tengah-tengah bulatanberbanding dengan laluan yang beradadi tepi bulatan bayang.

Fenomena gerhana Bulan berlakuapabila seluruh atau sebahagiandaripada Bulan memasuki bayangBumi. Bayang Bumi terhasil disebabkanoleh cahaya matahari yang dihalangoleh Bumi yang menyebabkan bayangBumi mengunjur ke angkasa. Adadua bahagian bayang bumi, iaitubahagian dalam dan luar bayang. Bayang yang berada di bahagian dalam dikenali sebagai umbra, manakala bayang bahagian luar dikenali sebagai penumbra.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

Posted in: Astronomi

MAKANLAH YANG SELAMAT

Oleh: Mohd. Syukri Anwar

Kecanggihan teknologi kejuruteraan genetik sememangnyadiakui oleh pelbagai ahli sains. Menerusi pencapaian dalamteknologi ini, pelbagai produk baharu dicipta dan digunakan.Produk yang baru dicipta ini mempunyai keupayaan yang tinggidari segi melawan penyakit dan musuh, bersaiz lebih besar danmempunyai produktiviti yang sangat tinggi.

Dalam bidang pertanian atau penternakan, yang paling penting ialah produktiviti penghasilan dan kelangsungan kehidupan. Jika produktiviti meningkat, banyak produk yang dapat dihasilkan. Jika kelangsungan kehidupan dapat ditingkatkan atau tiada yang rosak atau mati, output pertanian dan penternakan menjadi maksimum, seterusnya menguntungkan petani dan penternak. Secara tidak langsung, bekalan makanan daripada produk pertanian dan penternakan dapat dibekalkan pada setiap masa.

Antara kaedah untuk memastikan kejayaan pembekalan makanan termasuklah menghasilkan organisma terubah suai genetik. Organisma ini ialah organisma asal yang menjalani perubahan dari segi genetik, seterusnya membentuk organisma jadian. Perubahan ini pula suatu yang kekal. Oleh sebab itu, organisma ini sukar dihapuskan dan bakal mendominasi kawasan sehingga menyebabkan kepupusan organisma asal.

Rencana ini dipetik daripada Majalah Kosmik Julai 2018.

Posted in: Daripada Editor